Wysoki poziom merytoryczny obrad gwarantowało grono wybitnych ekspertów wchodzących w skład Rady Naukowej: prof. dr hab. Anna Sylwia Czyż – Prezes Stowarzyszenia Historyków Sztuki, historyk sztuki, kierownik Katedry Sztuki Dawnej w Instytucie Historii Sztuki UKSW w Warszawie, dr hab. Stanisława Trebunia-Staszel, prof. UJ – etnolog, adiunkt w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ, kierownik Podyplomowego Studium Muzeologicznego UJ, dr Maria Molenda – historyk, kostiumograf, prezes Fundacji Nomina Rosae w Nowym Sączu, dr Františka Sarnecká – historyk i archiwistka, pracownik Muzeum Zamku Stara Lubowla.

Sesję zainaugurowali oficjalnie przedstawiciele organizatorów oraz gospodarze zamku: Jacek Górecki (Muzeum – Zespół Zamkowy w Niedzicy), prof. dr hab. Anna Sylwia Czyż (Stowarzyszenie Historyków Sztuki) oraz Ewa Jaworowska-Mazur, Dyrektor Muzeum – Zespołu Zamkowego w Niedzicy. Swoje referaty zaprezentowało grono prelegentów: Elżbieta Łukuś, Tomasz Mościcki, Marcin Kowalczyk, Maria Wnęk, Maria Waniczek, Sylwia Plucińska, Zofia Polak, Anna Olesińska, Artur Majerczak, Barbara Węglarz, Timotej Fedor, Daniel Damer, Katarzyna Dobrzyńska, dr Katarzyna Ceklarz, dr Irena Bilińska oraz dr hab. Lucyna Miriam Rotter, prof. UPJPII.

Program naukowy sesji „Konteksty, konstrukcje, paradoksy i perspektywy. Dynamika przemian stroju ludowego na Podtatrzu/ Kontexty, konštrukcie, paradoxy a perspektívy. Dynamika transformácie ľudového kroja v tatranskom regióne” podzielono na cztery panele tematyczne. Pierwszy z nich, „Strój czterech regionów – konteksty historyczne”, poświęcono historii pogranicza oraz wpływom transgranicznym determinującym przemiany zachodzące w stroju regionalnym. W ramach drugiego panelu, „Konstrukcje stroju regionalnego”, uwagę skupiono na praktycznych aspektach konstruowania ubioru, tradycyjnym rzemiośle i wytwórstwie, procesach technologicznych tworzenia materiałów oraz technikach zdobniczych i hafciarskich. Trzeci panel – „Autokreacja i autoprezentacja – paradoksy stroju regionalnego” – stanowił przestrzeń do refleksji nad funkcją użytkową stroju w kontrze do jego roli jako dzieła sztuki ludowej, jego znaczeniem jako narzędzia konsolidacji grupy oraz relacją między tożsamością a współczesnymi eksperymentami z modą. Z kolei ostatni panel, „Perspektywy – strój regionalny w XXI wieku”, poświęcono miejscu tradycyjnego ubioru we współczesnym społeczeństwie oraz kierunkom jego dalszej ewolucji.

Integralną częścią konferencji był zorganizowany w piątkowy wieczór (2 października) pokaz stroju pt. „Między tradycją a kreacją: ubiory polsko-słowackiego pogranicza”. Wydarzenie, poprowadzone przez dr hab. Stanisławę Trebunię-Staszel, prof. UJ, zgromadziło prelegentów oraz członków zespołów regionalnych: Zespół regionalny "Cepelia - Podhale" grupa spiska z Jurgowa Zespół Regionalny "Zielony Jawor" The Polish Folk Song and Dance Ensemble, Mali Maniowianie, „Regle” z Poronina. Oprawę muzyczną zapewniła kapela Śpisko Qmpanijo - Spiska Akademia Ludowa.

Dwudniowa sesja naukowa stała się wyjątkową platformą wymiany myśli między polskimi i słowackimi badaczami, historykami sztuki, etnologami, muzealnikami oraz twórcami kultury. Bogactwo zaprezentowanych referatów oraz żywa dyskusja udowodniły, że tradycyjny strój ludowy na Podtatrzu nie jest zamkniętym eksponatem historycznym, lecz żywym, dynamicznie ewoluującym elementem tożsamości pogranicza. Wydarzenie to nie tylko pogłębiło stan badań nad dziedzictwem regionu, ale także przyczyniło się do zacieśnienia współpracy transgranicznej, wyznaczając nowe perspektywy dla ochrony, popularyzacji i współczesnej interpretacji spuścizny kulturowej obu narodów. Organizatorzy wyrazili nadzieję, że owocne obrady zaowocują wspólnymi publikacjami naukowymi oraz kolejnymi edycjami tego cennego przedsięwzięcia.

© 2025 STOWARZYSZENIE HISTORYKÓW SZTUKI. MUZEUM - ZESPÓŁ ZAMKOWY W NIEDZICY
Wszystkie prawa zastrzeżone.